Mi ne povas forgesi mian unuan impreson de li, tiun, kiun mi ricevis, kiam li per grandaj paŝoj envenis la prelegejon. Por usonano li estis malgrandstatura, sed li iris per grandegaj paŝoj, kaj lia tiu aspekto, vestita en paliĝinta nigra ĉemizo, de kiu pendis ĉirkaŭ dek butonoj, estis tre malsama al tiu, kiun mi atendis, tiu de malĝojiĝinta, malgrasiginta patro. Li klare aspektis multe pli kiel aktivulo, kiu agadas, kiel kontraŭmilita movadano ol kiel patro de la Nick Berg, kiun ni konas.

"Mi filo estas ŝafo, oferita pro la agaĉoj de Buŝ,"diris Michael Berg. Li difinis "teroron" kiel nenion alian ol la timego, kiun sentas la infanoj de Irako kontraŭ bomboj. Tio signifas, ke li konsideras, ke eĉ la fakto, ke Alkaida mortigis Nick Berg, estas sekvo de tia teroro. De lia tiu intenca daŭra emfazado de tiu punkto, facile videblas kiom multe li volas sciigi al ĉiuj senkaŝe la veron kaj la tragedian mizeron de la milito kaj tiel elvoki la kunsenton de ĉiuj pri tio.

Tiu mesaĝo de Michael Berg devus esti tre grava por tiuj koreoj, kiuj pensas, ke la murdo de Kim Seon-il estis venĝo en la kunteksto de naciisma aŭ religia antagonismo, kaj ankaŭ por la korea registaro, kiu elektis sendi koreajn soldatojn por subteni la teroron faritan de Buŝ.

"La milito ne estas respondo." Post la morto de sia filo li pendigis tiun sloganon antaŭ la domo. Sekvantan matenon la sama slogano pendis antaŭ kvin aliaj domoj. Tiamaniere li esprimis sian indignon per rekta ago. La kontraŭmilita movado devas komenci de tia esprimado de siaj sentoj, por ke la mondo fariĝu tia, kian ni celas, por ke la kontraŭmilita pacomovado venku.

 

"Se estas ŝanĝo, kiun vi volas, vi mem fariĝu tiu ŝanĝo." Li tiel asertis, ke ni devas rekte agadi sen perforto same kiel faris Gandi kaj Martin Luther King. Kaj li laŭte kriis multajn fojojn "Agu nun!" kaj per tiu emfazo de la vorto "Nun!" injektis forton en multaj el la aŭskultantoj. "Nun stariĝu, nun agu!" por forigi ĉiujn kialojn de milito en la mondo. Tio estas lia mesaĝo. En la prelegejo kun 800 sidlokoj, ĉiuj okupitaj, la aplaŭdo de la stariĝinta aŭskultantaro sonis laŭtege.

Ekde tiu ĉi numero, mi skribos pri la historio de la radikala movado(samtempe radikala partia movado) de Korea Respubliko.
mi ne scias, ke ĝis kiam ĝi daŭros ĉar ĝi estos tre malfacila tasko pro ĝiaj enhavo kaj specialeco. samtempe pro samaj kialoj, mi timas, ke ĉu mia artikolo povus garantii ĝian kvaliton enhavan aŭ ne, pro miaj nekompetentecoj je specialeco kaj esperantokapablo, sed mi klopodos kiel eble plej energie kaj diligente.
Dank' al la tekstoj kaj artikoloj de jam pruduktitajn studrezultojn de specialistoj, mi bonŝance povos ŝpari mian ŝviton por serĉi koncernatajn materialojn.

<enkonduko: >

La Historio de la radikala movado de Korea Respubliko

Je la fino de 1980 jaroj Sovetunio, la 1-a socialisma ŝtato en la terglobo forĵetis la Malnovan Sanktan Biblion kaj konvertis. tuj sekvis preskaŭ ĉiuj ŝtatoj orienteuropaj Sovetunion kaj prenis la Novan Sanktan Biblion. kelkaj restantoj ankaŭ foliumas la Novan kaj la Malnovan.
21-a jarcento estas nun kaj tagon post tago nebuliĝas la limoj de ismoj kaj ideologioj nuntempe ekzistantaj sed kontraŭe pli klariĝas la limoj inter riĉaj(kaj fortaj politike) landoj(kaj homoj) kaj la malriĉaj.
En tiu ĉi nebula kaj neklara periodo, rekonsideri la spertojn de pioniroj de la progresema movado en SudKoreio por renovigi tiun ĉi socion havas valoron.

En la komencaj jaroj de 19jc, Koreio estis sub la regado de japana militismo. kompreneble antaŭ la japana invado al Koreio, ekde la antikva periodo, Koreio
(Ĝosun dinastio)estis senĉese intervenata de la granda najbaro ĉinio.
La 3·1 sendependiĝa movado, kiu eksplodis en la jaro 1919 perfekte malkovris la malfortecon de naciistoj kaj ĝia ismo kaj la socialismo anstataŭis rapide ĝin.
Influate de la Bolŝeviki Revolucio, kio estis okazita en 1917 jaro de Rusio, multaj inteligentoj, kiuj studis fremdlandoj, ĉefe en Japanio kaj kelkaj koreoj, kiuj transloĝis al Rusio evite de la kruela subpremo de japana militismo, prenis la socialismon kiel utila armilo de la sendependiĝa movado de Koreio.
la socialismo kaj ĝia kredantoj lulis la plej ĉefan rolon en la sendependiĝa movado de Koreio dum la periodo japana uzurpa sed bedaŭrinde post la kapitulacio de Japanio al la unuiĝintaj armeoj, Usono kaj Sovetunio respektive regis Sud kaj Nord koreion ĉ. 3 jaroj.

Progresa partia ĉefulo ĜO Bong-am estis juĝita pro suspekto de la spiono

Dum la 3-jara milita registaro de Usono, dekstristoj kaj ŝtatperfidulo, kiuj helpis japanan regadon en Koreio subpremante kaj ekspluatante samnaciulojn, prenis hegemoniojn politikan kaj ekonomian sub la konsento kaj helpo de usona milita registaro en SudKoreio. Aldone, la 6.25 interna milito inter Suda kaj Norda koreioj kaj sinsekvaj kontraŭ komunismaj politiko kaj edukado preskaŭ malaperigis la progreseman movadon pli ol 30 jaroj en SudKoreio. La demokratiiga movado de studentoj kaj la kresko de la laborista klaso kune kun la ekonomia disvolviĝo en la periodo de prezidento Bak Jxong-hi(1961-1980) rerajtigis la progresemajn ideojn en SudKoreio. Laŭ periode, unue japana kolonia periodo(1911-1945): enkonduko de socialismo al Koreio kiel la ilo de la sendependiga movado kaj ĝia disvolviĝo. due: fondiĝo de SudKoreio ĝis la formorto de prezidento Bak Jxong-hi, kaj fine ĝis nun.

Atendante elkorajn kritikojn de vi ĉiuj

[Novaĵo] Vidu la titolo estas "Esperanto"

<Elŝutu la dosieron>

Ni prezontos tre interesan filmon, kiu estas desegnita de movantaj bildoj. La verko de Zacho estas junulo,ne-esperantisto, sed tamen li kortuŝis Esperanto-ideo, kiu ŝajnas same al sia verka enhavo, parolas al ni per imagplenaj bildoj kaj pri la venonta estonteco en la mondo. Se vi ĝuos daŭre tiun ĉi filmon, finale aperos Esperanto kiel nia estonta espero. Se vi volas tiun ĉi filmon, desioron vi elŝutu per akumuli alian nomon.

[Insisto] Ostaĝoteroro kaj politika krizo de Putin

.< kondolrenca tago >

La tragedio de Ostaĝoteroro de Beslan

La Ostaĝoteroro, kiu estis farita de la ribela armeo de Ĉeĉenia Respubliko en la 1-a de septembro en Beslano de Norda Ossetia Respubliko de Rusio, post ĉ. 50 horo-daŭra kontraŭstaro sangoflue fermis ĝian kurtenon postlasante minimume 320 viktimojn en kiu plejpartaj estis infanoj

Prezidanto Putin, kiu celas fortan Rusion depost sia surpodiiĝo adotis ĵingoisman politikon pri la ĉeĉenia problemo kaj precipe depost la murdo de ĉeĉenia prezidento Kadyrov en majo de kuranta jaro, li neas ĉiajn kompromisajn proponojn. Precipe, okaze de la Prezidento Putin, kiu celas fortan Rusion depost sia surpodiiĝo, adopostaĝa akcidento en Budenovsk, rusia registaro estis mokita pro sia nekonvena traktado kaj pro tio rusia registaro persistis perfortan subpremadon al similaj ostaĝaj teroroj.

Politika fono kaj ĝia esenco

La milita rezisto de la ĉeĉenia ribela armeo kvankam ekis en la mezo de la 19a jarcento sed tamen pli fortiĝis ekde la malkaŝaj invadoj de Rusio al Ĉeĉenio en la jaroj 1994 kaj 1999 kaj en 2 fojaj masakroj superis pli ol 25 mil civitanoj. Kaj tiaj masakroj elvenis sinsekvajn kaŝmortigojn je 2 prezidentoj de Ĉeĉenio Dudaev kaj Kadyrov samtempe kaŭzis furiozan indignon kaj mortpretan reziston de ĉeĉenoj. Aldone trompeca plenumado de referendumo kaj la fondiĝo de marioneta registaro en Ĉeĉenio tute kontraŭis la volo de ĉeĉenoj, kiuj deziras la sendefendiĝon de sia nacio el Rusio.

Sed pli grava punkto, kiu malbonigas la ĉeĉenian situacion estis la disiĝo inter ĉeĉeniaj sendefendigaj grupoj kaj la politika degeneriĝo pere de la algluiĝo de rusa registaro kaj loka potenculoj de Ĉeĉenio. Ĉeĉenio, kiu havas ĉ. Milionoj da loĝantoj, estas perfekte detruita tra la 10 jara milito kaj la nuntempa sendefendiĝa movado de Ĉeĉenio estas distordita pere de sendistinga perforto kaj terora milito. Alie en la malbona cirkulado de la krueleca perforto de rusa armeo kaj la teroro de ribela armeo malfaciligas trovi la ŝlosilon por solvi la problemon.

La kialo, kio ne forlasigas Putin registaro Ĉeĉenion, ne nur estas pro la petrola provizaĵo kaj geopolitika valoro, sed ankaŭ estas pro la timo je politika influo depost la sendefendiĝo de ĉeĉenio, kiu eble elvenigus senĉesajn postulojn de aliaj minoritaj nacioj je sendefendiĝoj siaj nacioj

Ambaŭ du manieroj de la Barbara imperiismo de Putin kaj la islama fundamentismeca terorismo de Basayev ne povus solvi la problemon.
Unu flanke, Putin potikcele uzas la teroratakon sed alia flanke,
Usona imperiismo, grandigante sian agadteritorion je Centra
Azio kaj Kauxkazio dum la iraka invado, subpremas sian strategian rivalon.

En tiuj ĉi situacioj, la problemo de ĉeĉenia sendefendiĝo estas miksitaj konfuzaj dilemoj naciaj kaj internaciaj.
Pro tio, la ĉeĉenia problemo devos solvota nur per la formeto de la subpremo de du(Usono kaj Rusio) imperiismaj fortoj kaj samtempe en la kunlaboro de la internacia solidaro kaj la novstila movado por nacia sendefendiĝo de 21 jc.

[Novaĵo] ''Pri la Che Gevara "

De 40 jaroj li estas seks-simbolo, heroa viktimo kaj la definitiva simbolo de revolucia ŝikeco. Sed malantaŭ la mito de Ĉe-Gevaro [Che Guevara] kuŝas pli malhelaj veroj. Pro nova filmo, Ĝustatempas retakso de la plej konstanta ikono de la 1960aj jaroj.

En la ĉirkaŭaĵo de Vaĝegrando [Vallegrande], monta vilaĝo en Bolivio, estas unusola surterigejo, apenaŭ pli ol longa rubando da rubo kaj malpuraĵo. Estis tie, antau sep jaroj, ke skipo da jurosciencistoj el Argentino kaj Kubo komencis fosi tranĉeojn por trovi la skeleton de viro sen manoj. Ili ĝin trovis post kelkaj tagoj, entombigita apud la ostoj de ses aliuloj. Tridek jarojn post lia morto, la restaĵo de Ernesto Ĉe-Gevaro [Ernesto 'Che' Guevara] - kies manoj estis detranĉitaj post lia ekzekuto fare de la boliviaj armeanoj, kiuj lin kaptis - fine revenis al Kubo, la patrio kiun li adoptis kaj kiun li helpis refari laŭ sia bildo. Hasta Siempre Soledad Bravo version (klaku ĉi tie )

Lia fina ripozejo estas maŭzoleo proksime de la urbo Sankta-Klaro [Santa Clara], ejo de preskaŭ religia signifo al kubanoj travintaj la revolucion de 1959. Vaĝegrando, kie lia kadavro estis publike elmontrita post lia ekzekuto, restas preskaŭ neŝanĝita, soleca loko, kie apenau videblas spuro de lia ĉeesto iama, krom la kolportistoj de makabraj Ĉe-Gevaraj memorajoj, kiuj atendas la turistajn aŭtobusojn. Sur la muron de la publika telefonburoo en la urbo, iu skribis: "Ĉe-Gevaro - viva kiel ili volis, ke vi neniam estu".En la tumulta jaro sekvinta la morton de Ĉe-Gevaro, tiun senton resonigis la slogano

"Ĉe-Gevaro vivas!", kiu aperis farbitaj sur muroj en Parizo, Prago, Berkelejo kaj Belfasto. Dum la politika agitado de 1968, gi farigis resona alvoko al tio, kio ŝajnis esti spontanea insurekcio tutmonda, kaj momente oni povis kredi, ke la malnova ordo - kapitalismo, la Malvarma Milito, konservativismo, militarismo - efektive estos anstataŭigita per io (kvankam neniam difinita) pli juna kaj pli libera. La simbolo de tiu "io" estis la romantika figuro de la malbonsorta Ĉe-Gevaro, kies mallonga vivo finigis per ia martirigo en la montoj de Bolivio, kie CIA (Centra Inform-Agentejo, la ĉefa sekreta servo de Usono) malkaŝe agnoskis sian rolon en lia kapto.

"Iel, 1968 komenciĝis en 1967 kun la murdo de Ĉe-Gevaro", asertas la verkisto kaj politika ĵurnalisto Kristofero Hiĉens [Christopher Hitchens], kiu nomas sin "resaniganta marksisto, ne honta sed iom subfleksita, pripensema". Kiel multaj, kiuj politike maturiĝis en la malfruaj 1960aj jaroj, Hiĉens estis vasalo de la kulto de personeco akompananta Ĉe-Gevaron. "Lia morto kortuŝis min kaj nenombreblajn homojn kiel mi, tiutempe. Li estis ja imitindulo, kiun ni burĝaj romantikuloj tamen ne povis imiti, ĉar li efektive faris tion, kion revoluciuloj devus fari - batalis kaj mortis por sia kredaro".

En la abumo Hasta siempre funebra kanto de Che Gevara/ "El Che Vive! 1967-1997"/ Carlos Puebla

Preskaŭ 40 jarojn poste, la ondo da romantika revolucia idealismo, kiun Ĉe-Gevaro helpis ekbruligi, ŝajnas tiel nereala kiel la Mirlando de Alica, kaj la komunista ideologio, kiu inspiris gin, nun ŝajnas eksmoda kaj anakronisma. Kvankam la spitema bildo de Ĉe-Gevaro ankoraŭ pendas en la naciaj sidejoj de britaj laborsindikatanoj kiel la Fajrobrigadistoj kaj la Transportistoj, ĝi tamen estas - almenaŭ politike - restaĵo de epoko forpasinta, siaspece tiel arkana kiel la malnovaj riĉe ornamitaj standardoj de la sindikatoj mem. Internacie, ankaŭ, la ideologia heredaĵo de Ĉe-Gevaro estas dissirita.

Lian memoron pluvivigas sole la nemultaj maldekstrulaj gerilaj movadoj iel restintaj, kiel la Zapatistoj en Meksiko, aŭ la lastatempe establita Popola Demokratia Respubliko de Kongolando, kies gerilestro estis trejnita de Ĉe-Gevaro jam en la 1960aj jaroj.

En Kubo, Ĉe-Gevaro ankoraŭ estas kvazaŭ-sankta figuro kaj ankaŭ simbolo de tio, kio fariĝis, kaj kio povintus fariĝi, en la nun cxanceliĝanta reĝimo de Fidel Kastro [Fidel Castro, kuba prezidento]. Kvankam ĝi supervivis jardekojn da embargoj kaj atencoj kontraŭ sia gvidanto, la Socialisma Respubliko de Kubo nun estas minacata de interne: seksturismo kaj la trakto fare de Kastro je disidentoj kaj gejoj antaŭlonge makulis la ideon de egaleco, kiu fundamentis la revolucion en 1959. Kaj tamen, la mito de Ĉe-Gevaro pluvivas.

Tiu mito antaŭlonge disflosis de Kubo kaj ĝia revolucio, fariĝante senformanto, kiu apenaŭ rilatas al la politiko de Ĉe-Gevaro, nek kun la historia kunteksto produktinta lin.

En 1967, la sama jaro kiam Ĉe-Gevaro mortis, la radikala franca aktivulo Guj Debord [Guy Debord] verkis 'La Socio de la Spektaklo' kiu, interalie, prognozis nian aktualan obsedon pri famuloj kaj eventoj. "Ĉio, kion oni iam rekte travivis", skribis Debord, "iĝis nur figurado." Nenio pli akre ilustras ĉi tiun deklaron ol la kazo de Ĉe-Gevaro kiu, dum la kvar jardekoj depost sia morto, estas utiligita por vendi vastan gamon da varoj, de porcelanaj tasegoj ĝis denimaj ĝinzoj, de herbodroga teo ĝis ujoj da biero. Iam estis, kaj eble ankoraŭ estas, marko de lesivo portanta lian nomon kune kun la slogano "Ĉe-Gevaro lavas pli blanke". Hodiaŭ, "Ĉe-Gevaro vivas!" ja, sed ne tiel, kiel li aŭ liaj kunrevoluciuloj povus imagi en siaj plej malbonaj inkuboj. Li fariĝis tutmonda marko.

La forpasinta Alberto Korda - kies ikoneca foto de la barba kaj longahara Ĉe-Gevaro portanta bereton kun ruga stelo eble estas la plej alproprigita bildo de nia epoko - gajnis ian moralan venkon kiam li sukcese postulis antaŭ la tribunalo kompensopagon de brita reklamadoagentejo pro gia uzo de la bildo en reklamo pri vodko Smirnoff.

La alproprigo tamen nehaltigeblas, kaj radikala ŝikeco leviĝis al nova nivelo de absurdeco kiam la usona kantistino Madonna lastatempe sin vestis kiel Ĉe-Gevaro por la kovrilo de sia disko 'American Life'. Nuntempe la bildon de Korda senkreditigas afiŝo pri 'Politics', prezentado de la kabareta komediisto Rikio Gervajs [Ricky Gervais], en kiu li paradas kun bereto, barbo, militira vesto kaj falsa sunbruno.

Malfalsan li povus havi, rezervante ferion kun 'Vojoj Ĉe-Gevaro', kiu proponas vizitojn al Kubo kie oni povas "sekvi la paŝosignojn de la fama revoluciulo".

"Ironie, la vivo de Ĉe-Gevaro estas senigita je la signifo, kiun li volus, ke ĝi havu," polemike asertas Georgo Kantanjedo [Jorge Castaneda], aŭtoro de 'Kompano: La Vivo kaj Morto de Ĉe-Gevaro'. "Malgraŭ tio, kion la maldekstrularo eble pensas, li jam delonge ne estas ideologia kaj politika figuro." Kastanjedo insistas, tamen, ke Ĉe-Gevaro ankoraŭ posedas "eksterordinaran aktualecon.

Li estas simbolo de tempo, kiam homoj heroe mortis por sia kredo. Oni jam ne tion faras." Ankaŭ Hiĉens kredas, ke Ĉe-Gevaro pluvivas ne pro tiel, kiel li vivis, sed kiel li mortis. "Li pli apartenas al la tradicio romantika ol al la revolucia. Por pluvivi kiel romantika ikono, oni devas ne nur morti june, sed morti senespere. Ĉe-Gevaro plenumas ambaŭ kriteriojn. Kiam oni pensas pri Ĉe-Gevaro kiel heroo, temas pli pri Bajrono ol Markso."

La mito de Ĉe-Gevaro kiel romantika heroo estas enironta novan fazon kun la lanĉo de 'La Motorciklaj Taglibroj', rozkolora veturado-filmo bazita sur la libro, kiun la antaŭ-revolucia Ernesto Gevaro verkis pri sia veturo trans Latina Ameriko, akompanate de lia plej bona amiko, Alberto Granado. Reĝisorite de brazilano Valtero Sales [Walter Salles], kiu faris 'Central do Brasil' kaj produktis 'Cidade de Deus', ĝi venas kuntrenante kritikajn laŭdojn el la ĉi-jara filmofestivalo de Kanno. Se, kiel la historiisto Roberto Konkest [Robert Conquest] iam asertis, la junulara kulto de Ĉe-Gevaro estas bazita sur "unu el la bedaŭrindaj afliktoj al kiuj la homa menso inkliniĝas ... adoleska revolucia romantikismo", Sales devus havi nepran sukceson.

La ĉefrolado de la plej furora ravulo en Holivudo, Gael Garcia Bernal - stelulo de 'Amores Perros' kaj 'Bad Education' de Almodovar - certigos, ke impresebla nova generacio eltrovos Ĉe-Gevaro, kvankam kiel sunkisita kanajlo aminda kun taŭzita hararo, kiu veturadas al politika iluminiĝo.

"La Ĉe-Gevaro de 'La Motorciklaj Taglibroj' pli parencas al Ĵak Keroŭak [Jack Kerouac] aŭ Nil Kasadi [Neal Casady] ol Markso aŭ Lenino," diras la produktisto de la filmo Paŭlo Vebster [Paul Webster]. "Lin nature allogis la migra vivstilo, kiu difinis la 1950ajn kaj 1960ajn jarojn, tiu senco de konstanta moviĝo kaj aventuro, kiu komenciĝis kun la bitnikaj verkistoj. Per sia filmo Valter donas al ni ekvidon de la juna, idealisma Ernesto Gevaro antaŭ ol li fariĝis Ĉe-Gevaro, la legendo." Ĉu do Vebster ne tiel volus financi filmon pri la juna Fidel Kastro? "Ne. Ne estas mito ĉirkaŭ Kastro. Ĉe-Gevaro estis juna kaj bela, kaj estas tio, tiom kiom ĉiuj postaj okazontaĵoj, kio subtenas la miton.

Paŭlo Neŭman [Paul Newman] iam diris, 'Se mi naskiĝus kun brunaj okuloj, mi ne estus filmostelulo.' Nu, se Ĉe-Gevaro ne naskiĝs kun tiel bona aspekto, li ne estus mita revoluciulo.

"Almenaŭ du aliaj filmoj pri Ĉe-Gevaro estas aktuale ellaborataj: unu reĝisorota de Stefan Soderberg [Steven Soderbergh], kaj en kiu onidire ĉefrolos Benicio del Toro; la alia estos prezentilo por Antonio Banderas, kiu jam rolis kiel Ĉe-Gevaro en "Evita". Holivudo jam flirtis kun la ideo de la romantika revoluciulo, precipe en la misa biografieca filmo 'Malcolm X' de Spajko Lee [Spike Lee], kaj en la konfuza portreto pri irlanda respublikano Mikael Kolins [Michael Collins] de Nil Ĵordan [Neil Jordan].

En 1952, la forpasinta Marlon Brando nekonvinke rolis kiel Zapata en 'Viva Zapata!'. Pli lastatempe, Oliver Stone faris disputigan biografian dokumentarion pri Fidel Kastro. Ĝia premiero estis prokrastita en aprilo, post kiam Kastro ekzekutis tri kubanajn kaperintojn de floso, kaj kondamnis 78 disidentajn verkistojn al 28 jaroj da enprizonigo.

Malsame ol Sales, Soderberg devos pritrakti la kontraŭdirojn de la revolucia vivo de Ĉe-Gevaro, montrante kaj la senkompatan gerilan gvidanton kaj la romantikan simbolon. Malgraŭ la impona persvadopovo de Holivudo, post la eventoj de septembro 2001 oni malfacile imagas al si, ke usonaj spektantaroj simpatios kun komunista gerilano portanta pafilon, predikanta kontraŭ Usono kaj kapitalismo, kaj postulante "dekduon da Vjetnamioj".

 

Ĉe-Gevaro jam estis aklamita en 1969 per forgesinda epopeo 'Che!', en kiu protagonistis Omar Ŝarif, kune kun Ĵak Palanco [Jack Palance] kiel diableca Fidel. La subite renoviĝinta intereso pri Ĉe-Gevaro en Holivudo konfirmas la opinion de Hiĉens, nome ke kvankam la ideologia prestiĝo de Ĉe-Gevaro estas senprecedente malalta, lia statuso kiel sekssimbolo kaj heroa viktimo ne ŝxrumpis. Iam nomite "la simbolo por la revolucio" de la maldekstrularo, Ĉe-Gevaro estis transformita en simbolon tutmondan ĝuste en la momento de sia plej granda triumfo, kiam Korda, novebakita modofotisto, fotis lin staranta flanke de Kastro sur balkono en Havano je la 5-a de marto 1960.

"Trovinte Ĉe-Gevaron en sia okulario," skribas Johan Lee Anderson [John Lee Anderson], en 'Ĉe-Gevaro: Revolucia Vivo', "Korda enfokusiĝis kaj miregis pro la mieno sur la vizacxo de Ĉe-Gevaro. Ĝi estis absolute senkompata. Li klakis, kaj la foto baldacx iris tra la tuta mondo, poste aperante kiel la fama afiŝo, kiu ornamis la dormejojn de amasego da studentoj. En ĝi, Ĉe-Gevaro aperas kiel la definitiva revolucia ikono: la okuloj fiksrigardas al la estonteco kaj la mieno estas vireca enkorpigo de kolerego pro socia maljusto".

La kuboj estis ĵetitaj. Jam en 1970 tiu spitema foto faricxis, kiel poste diris la brita pop-artisto Petro Blanke [Peter Blake], "unu el la grandaj ikonoj de la 20-a jarcento", aperante sur T-ĉemizoj, insignoj kaj postkartoj, sekulara versio de la sanktaj bildoj kaj relikvoj de katolikaj sanktuloj. La saman bildon Andio Varhol [Andy Warhol] serigrafiis, kaj ĝi prenis sian lokon apud Marilin Monroe [Marilyn Monroe] kaj Ĵames Dean en la ikonografio de pop-arto. Tiel kompletiĝis la transformo de simbolo de perforta revolucio en emblemon de ŝikeco laŭ la stilo de la 1960aj jaroj, kaj de tiam Ĉe-Gevaro restas pli Lennon ol Lenino.

"La foto de Ĉe-Gevaro aparte konvenis por tiu tempo," diras la liberala usona verkisto Laŭrenco Osborno [Lawrence Osborne], kies kritika komentario pri Ĉe-Gevaro lastatempe aperis en la ĵurnalo 'New York Observer'. "Ĉe-Gevaro estis la revoluciulo kiel rokmuzikisto. Korda, kiel modofotisto, instinkte sentis tion kaj kaptis ĝin. Antaŭ tiam, la nazioj estis la sola politika movado, kiu komprenis la potencon de raveco kaj seksa karismo kaj ekspluatis ĝin. La komunistoj neniam komprenis tion. Sekvas la kuba revolucio, kaj en la malplenon venas tiuj masklecaj viroj kun siaj vila hararo kaj barboj kaj stalona raveco kaj jen, Norman Majler [Norman Mailer] kaj la disciploj de radilaka ŝikeco ejakulas. Ĉe-Gevaro tenis ilin sorĉitaj, kaj li tion sciis. Kion li ne sciis, kompreneble, estis kiom tiu foto difinos lin."

Laŭ Osborno, la ikonografia statuso de Ĉe-Gevaro estas parte konservata de "la manko de pridemandaj voĉoj traktantaj la pli malhelan flanko de la viro kaj lia ideologio". En la politika verkaro de cxe-Gevaro li eltrovis "puritanisman fervoron kaj puran kaj malkacxan malamon" kiu - tie kaj tie - preskaŭ patologias. "Estis ĉi tiu viro kiu predikis malamon, kiu skribis paroladojn preskaŭ proto-faŝismajn," li diras, citante paroladon, kiu finiĝas per "neŝancelebla malamo al la malamiko instigas nin foje-refoje, kaj transformas nin en efikajn kaj elektemajn mortigilojn, perfortajn kaj sensentajn."

 

Osborno montras al la kontraŭdiro inter tiu Ĉe-Gevaro, kiu eligas tian retorikon, kaj tiu Ĉe-Gevaro kiu estas levita al la nivelo de sekulara sanktulo. "La dekstruloj malpravis, nomante lin afiŝulo por la revolucio. Ĉe-Gevaro estis multe pli ol tiu - li estis ŝtaleca gvidanto, sinpeniga kaj senkompata. Kvankam idealisto, li tamen ankaŭ ne domaĝis malpurigi la manojn por atingi idealon. Lin difinas liaj kontraŭdiroj pli ol io ajn"

.Ekde la komenco, Ernesto Gevaro - la kromnomo "Ĉe-" venis poste pro lia kutimo nomi ĉiujn "Ĉe", t.e. 'amiko' - estis magneta kaj obstina kutimo. Naskiginte en 1928 al aristokrataj sed radikalaj gepatroj en Rosario, Argentino, li estis la unua de kvin infanoj. Lian karakteron parte foriĝis la kronika astmo, kiu plagos lin ĝis lia morto.

"Lia batalo kun astmo multe influis tion, kio li fariĝis," diras Kastanjedo. En sia junaĝo li kutimiĝis rezisti kaj venki teruran malsanon per pura volo, kaj frue tiris la konkludon, ke per pura volo oni povas solvi aŭ venki ĉiujn problemojn, eĉ Usonon, eĉ tutmondan kapitalismon. Tio, iel, estis lia forto kaj lia defaligilo.

"De lia patrino Celia li heredis sian nesubigeblan spiriton, kaj li korespondis kun si dum sia tuta vivo. En lin ŝi ensemis liberan spiriton kaj pasian malamon al la peronistaj desktruloj en Argentino. Instigate de ŝi, li studis medicinon en Bonaero (argentina ĉefurbo), interrompante sian edukon por entrepreni la motorciklan veturon, kiu politikizis lin.

En 'La Motorciklaj Taglibroj', li priparolas la ekspluaton kaj malriĉecon, kiujn li ĉie vidas kaj kiun li identigas kiel "la vivan reprezentadon de la proletaro en iu ajn mondoparto". Je la fino de la libro, lia kolero aliformiĝis al malamo. "Mi sentas miajn nazotruojn dilatiĝi," li skribas, "gustumante la akran odoron de pulvo kaj sango, de la morto de la malamiko." Junuleca pozado eble, sed, kiel sia posta vivo montris, Ĉe-Gevaro havis senkompatan trajton kaj ankaŭ amo al batalado. En 1954, vidinte la CIA-subtenatan pucxon demisiigi la socialisman registaron en Gvatemalio, Ĉe-Gevaro fucxis al Meksiko, kie li renkontis la ekzilitan Fidel Kastro, kiu komplotis por revolucio kontraŭ la kuba diktatoro Fulgencio Batisto.

Ĉe-Gevaro tuj proponis siajn servojn kiel kuraca oficiro kaj, dum trejnado kun la gerilanoj de Kastro en Meksiko, edzigis al sia unua edzino, Hilda Gadea. Ilia filino, Hildita, estis nur unujara kiam Ĉe-Gevaro kveliris al Kubo kun Kastro kaj 80 aliaj ekzilitoj, kaj komencis la gerilan kampanjon kontraŭ Batisto, la iama dikatoro reganta Kubon. Komence, la kampanjon trafis sinsekvo da katastrofoj, sed iom post iom la ribeluloj akiris lokan subtenon, ofte de kamparanoj kiuj konsciis, ke estis pli danĝere subteni Batisto ol Ĉe-Gevaro. "Denunci nin endangerigis ilin," li skribis en siaj taglibroj pri la kuba milito, "ĉar revolucia justico estis rapida."

En 1958, en batalo tiam enironta la kuban folkloron, kelkcent ribeluloj venkis 10 mil soldatojn de Batisto en la montaro Siera-Maestro, kaj la malebla aventuro de Kastro kaj Ĉe-Gevaro subite fariĝis vera revolucio. Jam kiam ili kaptis Havanon en 1959, Ĉe-Gevaro estis en rilato kun la virino kiu farigos lia dua edzino, 24-jara Alejda Marto de la Torre. Politike, Aleida kaj Ĉe-Gevaro estis neakordigeblaj ĉar ŝi apartenis al kontracxkomunista revolucia frakcio kiun li abomenis. Sed, kiel Johan Lee Anderson notis, "Kiam temis pri virinoj, precipe la belaj,

Ĉe-Gevaro emis flankenmeti siajn politikajn filozofiojn." Verdire, tamen, la samaj tipoj de kontraŭdiroj asociigas kun tiuj filozofioj. Ĉe-Gevaro estis inspira gvidanto sed ankaŭ severa kaj senindulga vokto disdonanta severajn punojn. Laŭ liaj ordonoj, kelkaj kamparanoj estis ekzekutitaj pro mallojaleco, kiel ankaŭ lokaj banditoj predintaj la malricxulojn. Aliaj, ofte nuraj knaboj, travivis ŝajnigajn ekzekutojn. "Ni tukblindigis ilin," li skribis poste, "kaj submetis ilin al la angoro de ŝajniga ekzekuta taĉmento.'

En lia penetrema studeto 'Ĉe-Gevaro', la brita historiisto Andreo Sinklar [Andrew Sinclair] konkludis, ke dum la gerila tempo Ĉe-Gevaro "eltrovis ian sensentan malindulgon en sia naturo. Sangoverŝo necesis por la afero de la revolucio. Post du jaroj li ordonos la mortojn de kelkcentoj de la subtenantoj de Batisto ĉe La-Kabano, unu el la amasmortigoj de la Kuba Revolucio."

 

En la serenaj tagoj post la revolucio, Ĉe-Gevaro estis instalita kiel
prezidanto de la Nacia Banko kaj lia vizaĝo aperis sur la bankobileto de du pesoj. Reneo Burri, fotografisto de Magnum, faris alian difinan foton de Ĉe-Gevaro, kun flamantaj okuloj kaj cigaro krampita en angulo de la buso. Burri rakontas la jenan historion pri kiel hazarde kreiĝis la unua kabineto de Kastro. "Unu el la stabanoj demandis, "Ĉu estas ekonomisto en la ĉambro?", kaj, tute neatendite de ĉiuj, Ĉe-Gevaro eklevis la manon. Pro sia respektego je li, ili voĉdone elektis lin prezidanto de la banko. Evidentiĝis poste, ke Ĉe-Gevaro misaŭskultis la demandon. Li kredis ke iu diris, "Ĉu estas komunisto en la ĉambro?"' Ĉe-Gevaro baldaŭ rezignis la postenon por fariĝi Ministro pri Industrio, posteno kiu faris lin nomadeca ambasadoro por la revolucio.

Dum la Kuba Misilo-Krizo en 1962, Ĉe-Gevaro estis eĉ pli impeta ol Kastro aŭ Ĥruŝĉev; li ŝajne ne zorgis pri tio, ke la tuta mondo retenas sian spiradon pri la rezulto. "La plej malbona afero kiun mi aŭdis pri li," diras Hiĉens, "estas tio, ke li favoris lanĉi la misilojn. Por mi, tio estas kontraŭdiro tro granda. Oni ne povas esti kaj grandioza revoluciulo deziranta liberigi la mondon, kaj homo deziranta puŝi butonon de atombomboj. Oni devas esti tio aŭ alio."Reneo Burri fotis Ĉe-Gevaron en Havano en 1963, nur kelkajn monatojn post la Kuba Misilo-Krizo. Ĉe-Gevaro estis intervjuata de usonanino el la revuo 'Look'. "Tri horojn mi estis en lia eta oficejo, la rulkurtenoj estis fermitaj la tutan tempon, kaj Ĉe-Gevaro marĉadis tien kaj reen en la ĉambro kiel tigro en kaĝo.

La intervjuo similis kokbatalon inter komunismo kaj kapitalismo, kaj li pavadis kaj koleradis, minacante la virinon, kaj mordante sian cigaron. Subite li rigardis rekte al mi kaj diris, "Do vi estas ĉe Magnum. Se mi kaptos vian amikon Andy, mi tratranĉos lian gorĝon", kaj li tiris sian fingron malrapide trans la gorĝo." Temis pri Andreo Georgo [Andrew George], alia fotografisto de Magnum, kiu akompanis Ĉe-Gevaron en Siera-Maestro, kaj poste sendis raportojn al la sekretaj servoj de Usono.

"Ĉe-Gevaro flamigintis tiun tagon" diras Burri, "kaj eble li estis spektaklisto, sed li teruregis min. Mi tiam eksciis, ke ĉi tiu viro ne taŭgas por esti politikisto, li estas soldato kaj mortigisto."

Jam en 1965 Burri estis pravigita. Tedite de la malfacila tasko penadi por ke postrevolucia Kubo funkciu, Ĉe-Gevaro forlasis la insulon por sercxi armitan lukton aliloke, konvinkiginte ke li povos esti la katalizilo por nenombreblaj revolucioj en Afriko kaj Latina Ameriko.

"Oni sentas, sed malofte diras, ke Ĉe-Gevaro, malgraŭ sia heroeco kaj romantikismo, estis kaprica faktoro, kaj ke eĉ Kastro tion konsciis relative frue," diras Laŭrenco Osborno [Lawrence Osborne]. "Li havis ian Ĵal-London-ecan sintenon pri revolucio kiel grandega aventuro sen fino, sed malhavis la politikan maturecon por pritrakti la praktikajn realojn, kiuj funkciigos la landon. Li neniam povis tute sin liberigi de ia kulpo, kiu karakterizas kastiliajn superklasanojn pri la laboristaro kaj kamparanoj. Malgraŭ la noblaj impulsoj pelantaj lin, kaj mi kredas ke ili estis multaj, oni povus interpreti la tutan vivon de Ĉe-Gevaro kiel malsukcesonta provo forlasi sian propran klason.

"En 1965, liaj aventurismo kaj ideologia fanatikeco kondukis lin al Afriko, kaj sensukcesa provo inciti revolucion en Kongolo. De tie, li nelonge revizitis Kubon de kie, ĉiam pli fremda al Kastro, li ekveturis al Bolivio por komenci sian finfinan gerilon. El cxiuj libroj, kiujn Ĉe-Gevaro verkis, 'La Boliviaj Taglibroj' estas la plej imponaj kaj kortuŝaj, precipe pro tio, ke la ideologia demagogio de la pasinteco estas malaperinta, anstataŭigite de pli stoika voĉo. Ĉi estas taglibro de lukto kaj aflikto, de konsterno kaj malvenko, la malo de 'La Motorciklo Taglibroj', kaj, kompreneble, historio kiun Holivudo neniam rakontos.

Li estis kaptita ĉe Ravino-de-Juro en 1967 fare de trupoj lojalaj al militista prezidento Bariento. Kastanjedo, telefone de Meksiko, diras al mi, ke li estas certa, ke Kastro havis taĉmenton da soldatoj pretan por iri al Bolivio tuj post kiam li audis, ke Ĉe-Gevaro estas en danĝero, sed la soveta vicprezidento Kosigin, kiu cxus revenis de pacigaj diskutoj kun la usona prezidento Johanson, malakceptis tian agon. "Johanson komprenigis al Kosigin, ke la usonanoj ne tolerus provojn savi Ĉe-Gevaro.

"Ĉu Kastro povintus savi Ĉe-Gevaron, sed decidis ne tion fari? "Mi opinias, ke la afero ne tiel simplas. La pragmatisma politiko intervenis. Sed Kastro ĉiam havis la elekton organizi savmision, eĉ se ĝia sukceso estis tre necerta. Ni diru tiel ĉi: estis tempo, antaŭnelonge, kiam li farus tion senhezite.

"Unu tagon post lia kapto, kotkovrite kaj ellaciginte, Ĉe-Gevaro estis ĉirkaŭligita kaj prenita al lernejo kun pajla tegmento en La-Higero, kie li estis alpafita kvar fojojn de bolivia volontulo nomata Mario Teran, kiu vivas kaŝite ĝis nun. Ĉe-Gevaro estis 39-jara. Lia finaj vortoj estis, "Mi scias, ke vi venis por mortigi min. Pafu, poltronulo, vi nur mortigos viron.

"Sed eĉ liaj malamikoj tiam sciis, ke la legendo de Ĉe-Gevaro ne mortos kune kun li. Ordoninte al iuj lokaj religiulinoj lavi lian vizaĝon kaj ordigi liajn vilajn hararon kaj barbon, liaj kaptintoj fotis lian kadavron por sendubigi la mondon pri lia identeco. Konsternate ili rimarkis, ke la foto, kiu cirkulis tutmonden rememorigis pri nenombreblaj renesancaj pentracxoj de la mortinta Kristo deprenita de la kruco - sekve Ĉe-Gevaro atingis duafoje ikonecan statuson

."La Kristo-simila figuro superis", skribis Georgo Kastanjedo en 'Kompano'. "Estas kvazaŭ la mortinta Ĉe-Gevaro rigardas al siaj mortigintoj kaj pardonas ilin, kaj ankaŭ al la mondo, proklamante ke tiu, kiu mortos por ideo, estas preter sufero." Kompreneble, estas tiu finfina ofero, kiu difinas la romantikan miton de Ĉe-Gevaro tiom, kiom lia bona aspekto aŭ lia revolucia vivo. Mortinte, li estis glaciiĝinta por ĉiam kaj ne submetita al la malhonoro de longa forvelkado. "La malsukceso de Ĉe-Gevaro certigis lian ikonecan statuson," diras Hiĉens, "Lia historio estis tiu de malvenko kaj izoleco, kaj tial tre sorĉa. Se li estus vivinta, la mito de Ĉe-Gevaro estus delonge formortinta."

Kastanjedo samopinias: "Tion li montras al ni, ke mitoj estas pli grandaj ol nura politiko aŭ ideologio, pli grandaj eĉ ol la kruela drivo de la historio." Ĉe-Gevaro vivas do, kaj - kondiĉe ke ni ne ekzamenu lian vivon tro proksime - pluvivos tiom longe kiom ni bezonos ke li vivu, kaj tiamaniere kiel ni volos ke li vivu. Por li, oni suspektas, tio estus la plej kruela sorto imagebla. .

Traduko en Esperanton farita de Majko Leon [Mike Leon], el angla originalo Just a pretty face?, de Sean O'Hagan. La aperigo de ĉi tiu traduko en ĝangalo estas konata kaj aprobita de la aŭtoro kaj de la brita ĵurnalo The Observer, je ĝia ekzemplero de dimanĉo, la 11-an de julio 2004. - En Ĝangalo -